Deze maand is het rapport “De klinische relevantie & patiënt relevantie van een Treat-and-Extend (T&E) behandelbeleid bij macula-aandoeningen in de oogheelkunde verschenen. Een rapport over het behandelbeleid bij natte macula-degeneratie. De MaculaVereniging was betrokken bij de totstandkoming van dit rapport. Aanleiding zijn de signalen dat er een grote variatie is in de behandeling en dat de huidige richtlijnen onvoldoende duidelijke handvatten geven voor een optimaal behandelschema. Op basis van deze signalen heeft Marja Pronk, oprichter & managing director Global Experts Foundation, een commissie van klinische deskundigen en patiënten-ervaringsdeskundigen gevraagd hun expertise en ervaring aan te wenden om hun perspectief te geven op de bovengeschetste problematiek en oplossingsrichtingen aan te reiken over voorkeursopties bij de behandeling van macula-aandoeningen.

De klinische relevantie & patiënt relevantie van een Treat-and-Extend (T&E) behandelbeleid bij macula aandoeningen in de oogheelkunde“.

Dit rapport is opgesteld naar aanleiding van signalen vanuit verschillende partijen betrokken bij de oogzorg van macula-aandoeningen dat er een grote variatie bestaat tussen oogartsen in het behandelbeleid met ooginjecties (intravitreale injecties, IVI’s) met anti-Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF) geneesmiddelen. De huidige richtlijnen voor deze aandoeningen geven geen duidelijke handvatten voor het optimale behandelschema. Op basis van deze signalen hebben wij een commissie van klinische deskundigen en patiënten-ervaringsdeskundigen gevraagd hun expertise en ervaring aan te wenden om hun perspectief te geven op de bovengeschetste problematiek en oplossingsrichtingen aan te reiken over voorkeursopties bij de behandeling van macula- aandoeningen.

Het betreft hier de drie meest frequent voorkomende macula-aandoeningen, te weten natte Leeftijdsgebonden Macula-degeneratie (nLMD), Diabetisch Macula Oedeem (DME) en Retinale Veneuze Occlusie (RVO), met in Nederland circa 150.000, veelal oudere, patiënten. Door de variatie in behandelbeleid lopen deze patiënten risico op onderbehandeling of overbehandeling en bestaat er onduidelijkheid als ook onzekerheid bij patiënten over de kwaliteit van de behandeling. Dit is vanuit medisch-, patiënt- en gezondheidszorgperspectief natuurlijk onwenselijk en vereist verbetering. Onderbehandeling heeft grote persoonlijke en maatschappelijke gevolgen: slechtziendheid, maatschappelijke blindheid, verlies van zelfstandigheid, verlies van werk en hoge kosten voor begeleiding, hulpmiddelen, revalidatie en verpleeghuiszorg. Overbehandeling is evenmin onwenselijk vanuit het oogpunt van risico op complicaties, belasting van de patiënt, van de zorg en van het gezondheidszorgbudget, mede gezien in het licht van de sterke groei van het aantal ouderen en van het aantal mensen met diabetes. De noodzaak voor duidelijkheid over de behandeling met ooginjecties wordt eveneens bevestigd door het Zorginstituut Nederland (ZIN) in het recent uitgebrachte rapport ‘Verbetersignalement Leeftijdsgebonden Macula-degeneratie (LMD)’ (september 2021).

concluderen de klinische deskundigen dat het zogeheten Treat-and-Extend (T&E) behandelbeleid, ten opzichte van het in zijn huidige vorm in Nederland toegepaste ‘zo nodig’ (Pro Re Nata, PRN) behandelbeleid of vast maandelijks injectiebeleid, de beste kansen biedt om zowel overbehandeling én onderbehandeling zoveel mogelijk te vermijden. Op basis hiervan vormt het T&E behandelbeleid het voorkeursbeleid bij de behandeling van de macula-aandoeningen nLMD, DME, en RVO met ooginjecties. De commissie specificeert dit ‘model’ beleid in detail in tekst en figuren in dit rapport voor elk type macula-aandoening afzonderlijk.

is het T&E behandelbeleid de meest gepersonaliseerde manier om patiënten met macula-aandoeningen te behandelen omdat patiënt gerelateerde factoren optimaal worden meegenomen in de besluitvorming over de behandeling. Een tweede relevant aspect is de vermindering van het aantal bezoeken aan de kliniek voor de patiënt en zijn mantelzorger.

Vanuit organisatorisch en budgettair perspectief biedt het principe van een T&E beleid automatisch een wel-onderbouwde motivatie voor het al of niet behandelen van de macula-aandoening en de keuze van het type anti-VEGF ooginjectie. Door voorts rondom de gepersonaliseerde kern van het T&E behandelbeleid, de overige onderdelen van de oogzorg te standaardiseren en te concentreren op één plek, zoals in een “maculastraat”, kan de oogzorg efficiënt worden georganiseerd en inspelen op de toename van het aantal patiënten.

De verwachting is dat dit rapport een bouwsteen kan vormen voor de update van toekomstige behandelstandaarden en richtlijnen van de beroepsgroep.

Rapport: “De klinische relevantie & patiënt relevantie van een Treat-and-Extend (T&E) behandelbeleid bij macula aandoeningen in de oogheelkunde”.