Ontwikkeling bij droge LMD
Komt er dan toch een middel tegen droge maculadegeneratie?
Eerder berichtten wij dat het Europese Geneesmiddelenbureau (EMA) het middel Syfovre (met de werkzame stof pegcetacoplan van Apellis) niet heeft toegelaten voor de behandeling van geografische atrofie. Wij houden de ontwikkelingen goed in de gaten. Een nieuw middel met de werkzame stof vonaprument lijkt een aantal bezwaren van pegcetacoplan niet te hebben. Komt er dan toch een middel voor de droge vorm van maculadegeneratie op de markt?
Eerdere berichten
In het artikel ‘Middel tegen droge maculadegeneratie nog niet toegelaten’ van oktober 2024 (zie: https://maculavereniging.nl/nieuw/20241021-middel-tegen-droge-maculadegeneratie-nog-niet-toegelaten/) berichtten wij dat pegcetacoplan voor de EMA te weinig resultaat bood in verhouding tot de risico’s die eraan kleven. Er wordt op meerdere plekken gewerkt aan middelen tegen droge maculadegeneratie. Eén daarvan willen wij hieronder onder de aandacht brengen: vonaprument, een nieuw middel dat op dit moment in een groot internationaal onderzoek wordt getest.
Wat is geografische atrofie?
Geografische atrofie is het laatste stadium van droge leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). In het centrum van het netvlies sterven langzaam cellen af die u nodig heeft om scherp te zien. Daardoor verliest u scherpte in uw centrale zicht en kunnen er blinde vlekken ontstaan, door oogartsen scotomen genoemd. Lezen, gezichten herkennen en dagelijkse handelingen worden zo steeds lastiger. Voor deze aandoening is nog geen enkel geneesmiddel toegelaten in Europa.
Hoe werkt dit nieuwe middel?
Net als pegcetacoplan grijpt de werkzame stof vonaprument in op het zogeheten complementsysteem. Dat is een onderdeel van onze natuurlijke afweer. Bij droge maculadegeneratie raakt dit systeem in het netvlies overactief, waardoor het juist schade aanricht in plaats van beschermt. Beide middelen proberen die overactiviteit af te remmen en beide worden via een injectie in het oog toegediend. Vonaprument is ontwikkeld door het bedrijf Annexon en droeg eerder de naam ANX007.
Wat is het verschil met pegcetacoplan?
Het complementsysteem werkt als een reeks dominostenen die elkaar in gang zetten. Het verschil zit in de plek waar de twee middelen die reeks stilleggen.
Pegcetacoplan grijpt in op een centraal punt, halverwege de reeks. Daarmee legt het de afweerreactie breed stil. In de onderzoeken remde het middel de groei van de aangetaste plek in het netvlies af. Toch oordeelde het EMA dat dit onvoldoende merkbaar voordeel opleverde voor patiënten in het dagelijks leven, mede gezien de risico’s van herhaalde injecties.
Vonaprument grijpt juist heel vroeg in de reeks in, nog voordat de schadelijke reactie op gang komt, en veel gerichter. Het richt zich precies op het punt waar in het netvlies de schade aan de lichtgevoelige cellen begint. Het doel is daarmee niet alleen om de plek langzamer te laten groeien, maar vooral om het gezichtsvermogen zelf te beschermen. En dat is nu juist wat voor u in het dagelijks leven het meest telt.
Wat lieten de eerste resultaten zien?
In een eerste onderzoek bij patiënten bood vonaprument bescherming tegen achteruitgang van het zien. Mensen die het middel maandelijks kregen, gingen minder achteruit op de oogkaart dan mensen die een schijnbehandeling kregen. Het middel werd over het algemeen goed verdragen. Dit zijn bemoedigende, maar nog voorlopige uitkomsten.
Hoe nu verder?
Om deze resultaten te bevestigen, loopt nu een groot vervolgonderzoek (de zogeheten ARCHER II-studie) met ruim 630 deelnemers in meerdere landen. De eerste uitkomsten daarvan worden in de tweede helft van 2026 verwacht. In Europa en de Verenigde Staten heeft vonaprument een status gekregen die een eventuele beoordeling kan versnellen. Meer informatie over dit onderzoek vindt u bij Annexon.
Wat betekent dit voor u?
Belangrijk om te benadrukken: vonaprument is nog niet goedgekeurd en de doorslaggevende resultaten moeten nog komen. Pas als dat onderzoek positief uitpakt én de toezichthouders akkoord gaan, kan het middel voor patiënten beschikbaar komen. Dat kan nog geruime tijd duren. Wij vinden het bemoedigend dat er hard gewerkt wordt aan behandelingen die het gezichtsvermogen proberen te behouden en volgen de ontwikkelingen op de voet. Zodra er nieuws is, laten wij het u weten. In de tussentijd kunt u zelf iets doen met een gezonde leefstijl, goede voeding en eventueel voedingssupplementen (zie ook ons blad, de maculaVisie).
Bron: Annexon Inc. (persbericht 24 juli 2025). Dit artikel is bedoeld ter informatie en niet als medisch advies. Wilt u de (Engelstalige) bron lezen? Klik dan hier.
