Wondermiddel tegen maculadegeneratie op Facebook? Wat u moet weten
Op Facebook circuleert een verhaal dat veel mensen met maculadegeneratie meteen aanspreekt. Het begint met de zin: “Het geheim dat artsen u niet vertellen.” En het eindigt met een aanbieding voor een oogspray die belooft maculadegeneratie om te keren.
We begrijpen waarom dit verhaal zo binnenkomt. Het is invoelend geschreven. Iemand verliest stap voor stap haar zicht, voelt zich in de steek gelaten door de reguliere zorg, en vindt dan eindelijk hoop. Maar er klopt iets niet. We leggen u graag uit wat.
Wat wordt er beloofd?
Het verhaal stelt dat luteïne, de werkzame stof in AREDS2-supplementen, nauwelijks de ogen bereikt via een capsule, omdat het al oplost in de maag. Slechts 10% zou aankomen, aldus de advertentie. De oplossing: een spray die luteïne rechtstreeks via het ooglid afgeeft en zo de maag omzeilt. Het gezichtsvermogen van de vrouw in het verhaal zou binnen vier weken spectaculair zijn verbeterd: ze herkende weer gezichten van een afstand en had geen injecties meer nodig.
Wat is er wetenschappelijk van waar?
De claim dat voedingssupplementen volgens de AREDS2-formule niet zouden werken, klopt niet. Luteïne in capsules wordt wel degelijk opgenomen door het lichaam en bereikt de ogen. Dat is precies de basis van de grote AREDS2-onderzoeken — studies met meer dan vierduizend deelnemers — die aantonen dat de supplementen werken. Bij mensen met intermediaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) vermindert het gebruik van deze voedingssupplementen het risico op verergering naar late maculadegeneratie, geografische atrofie genaamd, met ongeveer 25 procent. Een studie in het gezaghebbende vakblad Ophthalmology liet in 2024 zelfs zien dat AREDS2 bij geografische atrofie de achteruitgang van het centrale zicht met 55 procent kan vertragen.
Het getal van “10 procent die aankomt” wordt nergens in de wetenschappelijke literatuur onderbouwd. Het is een claim die overtuigend klinkt, maar die geen wetenschappelijke basis heeft. Het alternatief volgens deze aanbieder, de spray op het ooglid, werkt zo niet. De macula zit achterin het oog, beschermd door meerdere lagen. Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs dat een spray op de huid van het ooglid luteïne effectief naar de macula brengt. Dit is geen erkende toedieningsvorm voor het behandelen van LMD.
Het product heeft geen onafhankelijk bewijs. Op de website van Pemiera (ook wel VisionPure genoemd) wordt verwezen naar onderzoek van het “American Macular Research Institute”. Dit instituut is nergens terug te vinden als erkende wetenschappelijke organisatie. Er is geen gepubliceerd artikel in een oogheelkundig tijdschrift, geen geregistreerde klinische studie en geen onafhankelijke verificatie van de resultaten. Dat eigen marketingmateriaal als “bewijs” wordt gepresenteerd, is een veelgebruikte truc.
Waarom werkt dit soort reclame zo goed?
Dit soort advertenties maakt slim gebruik van echte emoties: de angst voor blindheid, het gevoel niet altijd gehoord te worden en de hoop dat er toch iets is dat echt helpt. Die gevoelens zijn begrijpelijk en volkomen terecht. Maar juist daardoor kunt u kwetsbaar zijn voor verhalen die op die hoop inspelen — ook als de feiten niet kloppen.
Wat helpt wel?
Bij mensen met droge LMD kunnen AREDS2-supplementen het risico op verslechtering verminderen. Of dit ook voor u geldt, bespreekt u het beste met uw oogarts.
Ook leefstijl speelt een rol: niet roken, veel groenten en vis eten, en de ogen beschermen tegen fel zonlicht.
Bij de overgang naar natte LMD zijn anti-VEGF-injecties bewezen effectief. Ze kunnen verdere achteruitgang stoppen en soms zelfs deels terugdraaien. Een naald in het oog klinkt heftig, maar het is een behandeling waarvan de werking wél is aangetoond.
Er is helaas geen supplement, spray of ander middel dat maculadegeneratie omkeert. Onderzoek naar nieuwe behandelingen gaat volop door, en er zijn veelbelovende ontwikkelingen. Maar die bereiken u via de reguliere zorg — niet via een advertentie op Facebook.
Wat kunt u doen?
Ziet u dit soort advertenties op Facebook? U kunt ze melden via de drie puntjes rechtsboven in de post. Kies dan voor “Valse informatie” of “Oplichterij of misleiding”.
Heeft u vragen over supplementen of twijfelt u over informatie die u online tegenkomt? Bespreek het met uw oogarts of neem contact op met onze Macula-infolijn.
De MaculaVereniging baseert haar informatie op gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek en richtlijnen van erkende oogheelkundige organisaties. Bronnen: AREDS2-studie (NEI), Ophthalmology 2024 – AREDS2 vertraagt geografische atrofie, Oogfonds over supplementen bij GA.
