Veroudering en LMD
Hoe kan onderzoek naar veroudering leiden tot nieuwe behandelingen voor LMD?
Bronvermelding: dit artikel is geplaatst op woensdag 4 februari 2026 in de nieuwsbrief van de Macular Society. Het is een Nederlandse vertaling van het Engelse artikel.
Professor Lynne Cox, biochemicus aan de Universiteit van Oxford, vertelde hoe nieuwe inzichten in celveroudering ons kunnen helpen om leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) beter te begrijpen en te behandelen.
Wat gebeurt er met onze cellen als we ouder worden?
Veroudering beschrijft het proces van celveroudering, waarbij het aantal van deze verouderende cellen toeneemt naarmate we ouder worden.
Deze cellen kunnen beschadigde lichaamsdelen niet meer op dezelfde manier herstellen en vernieuwen als toen we jong waren. Daardoor genezen wonden bij oudere mensen minder goed, omdat hun cellen zich minder vaak delen dan jonge cellen.
Ze veroorzaken schade aan de blauwdruk van de cel – het DNA – wat kan leiden tot veranderingen in de expressie van onze cruciale genen.
Welke invloed heeft veroudering op onze ogen?
U kunt merken dat de traanproductie afneemt en dat u moeite heeft om te wennen aan wisselende lichtomstandigheden. Ook de eiwitten in de lens beginnen te veranderen, wat kan leiden tot staar of verziendheid, waardoor u na uw 40e mogelijk een leesbril nodig heeft. Bij droge maculadegeneratie (AMD) worden versleten moleculen niet goed gerecycled, wat kan leiden tot afzettingen die drusen worden genoemd.
Na verloop van tijd kan het niet recyclen van afvalstoffen leiden tot celdood en verlies van gezichtsvermogen. Bij natte maculadegeneratie groeien er nieuwe bloedvaten die lekken aan de achterkant van het oog.
Dit kan de lagen van de macula beschadigen en voorkomen dat licht de fotoreceptoren bereikt en als zicht wordt geïnterpreteerd. Na verloop van tijd kunnen de bloedvaten en het vocht de fotoreceptoren belemmeren bij de aanvoer van voedingsstoffen, wat kan leiden tot het afsterven van fotoreceptoren.
Welke impact kan dit onderzoek hebben op de behandeling van AMD?
Aan de achterkant van uw oog bevindt zich een laag cellen die het retinale pigmentepitheel (RPE) wordt genoemd. Bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) kunnen deze RPE-cellen verouderen. Wetenschappers onderzoeken manieren om LMD te behandelen door deze cellen aan te pakken.
Dit houdt onder meer in dat beschadigde RPE-cellen worden vervangen door geïnduceerde pluripotente stamcellen. Dit zijn volwassen cellen die opnieuw worden geprogrammeerd tot stamcellen, waarna een ‘patch’ van de nieuwe cellen in het oog wordt geplaatst.
Onderzoekers proberen ook veroudering te vertragen door telomeren te beschermen, de uiteinden van chromosomen die korter worden naarmate we ouder worden.
Een medicijn genaamd TA65 heeft in een kleinschalige klinische proef veelbelovende resultaten laten zien wat betreft het behoud van de lengte van de telomeren en het verbeteren van het gezichtsvermogen. Naast het vertragen van veroudering willen de onderzoekers ook verouderde cellen verwijderen om de normale structuur van het netvlies te herstellen.
De medicijnen zijn getest op muizen met veelbelovende resultaten, en deze behandelingen worden nu getest op mensen voor verwante oogziekten.
Wetenschappers proberen ook ontstekingsprocessen te blokkeren met nieuwe medicijnen om schade en celdood in een laat stadium van droge leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) te verminderen. Deze nieuwe strategieën bieden hoop op betere behandelingen voor AMD, hoewel veel ervan nog in de experimentele fase zitten.
