Voeding en leefstijl steeds belangrijker bij LMD
Tijdens een webinar gaven onderzoekers en medici, onder andere van het Erasmus MC en het Radboudumc, een actueel overzicht van de rol van voeding en leefstijl bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). De rode draad: hoewel LMD niet te genezen is, kan leefstijl wél invloed hebben op het risico en de progressie van de ziekte.
Het webinar was vooral bedoeld voor oogartsen, optometristen en physician assistants, maar stond ook open voor geïnteresseerden. In korte presentaties gaven acht hoogleraren, oogartsen en onderzoekers een overzicht van het wetenschappelijk onderzoek rond LMD en de rol die de patiënt daarin zelf kan pakken. Bekende namen waren onder andere prof. dr. Caroline Klaver, prof. dr. Carel Hoyng en drs. Sheila de Koning-Backus.
Prof. dr. Caroline Klaver liet zien dat een gezonde leefstijl en voeding de kans op maculadegeneratie met tientallen procenten kan verminderen. Ze zijn al eerder genoemd, maar voor de volledigheid noemen we ze hier nog een keer: stoppen met roken, gezonde voeding (mediterraan dieet), overgewicht voorkomen of verminderen en regelmatig bewegen. Ook voor wie al maculadegeneratie heeft, geldt dit advies. Aanvullend blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat de inname van voedingssupplementen de kans op progressie van een vroeg of intermediair stadium aantoonbaar kan verlagen. Zij wijst er nadrukkelijk op dat supplementen een aanvulling zijn en zeker geen vervanging van gezonde voeding.
Drs. Sheila de Koning-Backus en dr. Joëlle Vergroesen gingen beiden in op hoe een gezond voedingspatroon eruit zou moeten zien. Als metafoor wordt daarbij gesproken over het mediterrane menu. Waar sommigen direct denken aan een goed gevuld bord met pasta, spaghetti carbonara met spekjes en kaas, of aan pizza, bedoelen zij vooral een voedingspatroon met veel verse groenten (250 gram per dag, liefst meer), olijfolie, vette vis (2x per week), noten, zaden, volkorenproducten en drie stuks fruit per dag. In verse bladgroenten zitten belangrijke nutriënten zoals luteïne en zeaxanthine, en in vette vis omega-3-vetzuren. Vermijd daarnaast zoveel mogelijk sterk bewerkte voeding, toegevoegde suikers en trans- en verzadigde vetten. Ook overmatige consumptie van rood vlees blijkt inmiddels aan te tonen dat het de kans op LMD verhoogt.
In een tweede lezing ging drs. Sheila de Koning-Backus in op een studie naar verschillende aanbieders van supplementen voor mensen met LMD, in lijn met het artikel dat we eerder op onze website publiceerden.
Prof. dr. Carel Hoyng ging nader in op hoe de AREDS-2-formule tot stand is gekomen. De voorloper, u raadt het al, de AREDS-1-formule, had een hogere dosering zink (80 mg) en bevatte bèta-caroteen. Uit een vervolgstudie blijkt dat er geen overtuigend bewijs is dat 80 mg zink echt noodzakelijk is. Het advies luidt nu: tussen de 25 en 80 mg. Bij bèta-caroteen is in enkele onderzoeken een verband gevonden met een verhoogde kans op kanker bij rokers. Daarom is dit uit de AREDS-2-formule weggelaten en zijn in AREDS-2 zeaxanthine en luteïne toegevoegd.
In aanvulling daarop ging de Franse onderzoeker dr. Bénédicte Merle dieper in op wetenschappelijke studies naar het effect van omega-3-vetzuren. Uit haar onderzoek blijkt dat regelmatige consumptie van vis positief correleert met een lager risico op het laatste stadium van LMD (geografische atrofie). Het blijkt dat omega-3 een rol speelt in de conditie van de fotoreceptoren in het netvlies, ontstekingsremmend werkt en bevorderend is voor de vaatgezondheid.
Dr. Magda Smoor gaf een toelichting op de bevindingen uit de Rotterdamstudie. Daarbij zijn groepen mensen in de regio Rotterdam over langere tijd gevolgd op voeding en leefstijl. Hieruit bleek dat inname van supplementen daadwerkelijk leidde tot hogere bloedwaarden van relevante nutriënten. Bij de AMD Life-studie bleek dat deelnemers die actief werden begeleid duidelijk beter scoorden dan degenen die alleen voedingssupplementen kregen en het advies om op voeding en leefstijl te letten.
Tot slot ging dr. Karin Littink in dat verband nader in op een methode om met de patiënt in gesprek te gaan: het leefstijlroermodel. Meer hierover tijdens de Landelijke Macula Dag op zaterdag 30 mei a.s.
