Geschreven door: Ilse Stamps 

TV kijken en maculadegeneratie is niet altijd een goede combinatie. In dit artikel leest u wat er zoal nog mogelijk is. Een van ons leden komt aan het woord en als u na het lezen van dit artikel nog meer informatie zou willen lezen dan kan dat via de links onderaan de tekst. 

Na een drukke dag even lekker op de bank hangen en een serie kijken is er niet altijd bij als je maculadegeneratie hebt. TV kijken kan namelijk een hele opgave zijn. 

(Johan, 80 jaar): “Ik luister voornamelijk naar tv- programma’s, kijken vind ik minder belangrijk. Het gaat dan vooral om praatprogramma’s. Als ik dan toch een keer iets op het scherm wil zien, dan gebruik ik een bril met een soort verrekijker erop. Deze heb ik een keer gezien tijdens een demonstratie bij het MD Café. De bril haalt het scherm dichterbij, alsof je vlak voor de tv zit. Ik gebruik ook de app Earcatch op mijn telefoon voor audiodescriptie in combinatie met mijn gehoorapparaat. Voor mij blijft het wel bij Nederlandstalige programma’s.” 

Wat kun je zelf uitproberen? 

Als eerste kun je dichter bij de TV gaan zitten, dit klinkt heel simpel, maar dit is wat de meeste mensen doen die slechter gaan zien. Niet altijd even leuk omdat je dan misschien die fijne plek op de bank kwijt bent. Je kunt een stoel kiezen die je prettig vindt zitten, en die je bij kunt schuiven. 

Bij veel programma’s is het mogelijk om de teletekstpagina 889 aan te zetten. Dit kan in ieder geval bij de publieke omroep voor de zenders NPO1, 2 en 3 en de Belgische zenders Eén en Canvas. Bij een anderstalig programma met ondertiteling verschijnt dan een zwarte balk achter witte letters. Hierdoor is er meer contrast, wat de letters beter leesbaar kan maken. Tegenwoordig zijn er televisies die ondertiteling kunnen vergroten. Het contrast wordt daarbij echter niet verhoogd. Wanneer je een grotere tv koopt is de ondertiteling daarop vanzelfsprekend ook groter. Als het lezen van de ondertiteling niet meer lukt, ondanks meer contrast en/of vergroting, kan gesproken ondertiteling mogelijk een oplossing zijn. Hierbij wordt de tekst die in beeld komt voorgelezen, vaak door een computerstem. Er zijn diverse manieren en hulpmiddelen om gesproken ondertiteling op de tv te krijgen. In de wet is vastgelegd dat de publieke zenders NPO 1 – 2 en 3 gesproken ondertiteling als audiospoor moeten aanbieden voor mensen met een visuele beperking. Deze gesproken ondertiteling wordt dan vaak geleverd onder de zogenaamde HD-kanalen van de tv-aanbieder (ook wel provider genoemd). De manier waarop de kanalen worden aangeboden en hoe je ze kunt oproepen is per tv-provider verschillend. Via de link onderaan dit artikel vind je hier meer informatie over. 

Hulpmiddelen

Er bestaat een tv-bril, waarmee je het beeld kan vergroten. Deze is echter niet voor iedereen geschikt. De bril maakt het lastig om tegelijkertijd zowel de ondertiteling als het beeld te volgen. Daar komt bij dat de bril zwaar is en daardoor ongemakkelijk kan zitten. De Vo-box (vergrote ondertiteling) is een los kastje dat de tv-ondertiteling kan vergroten. Ook kan het contrast tussen tekst en achtergrond verhoogd worden. Het apparaat kan daarom een uitkomst zijn voor mensen waarvoor de gewone ondertiteling te snel gaat, maar die met vergrote ondertiteling en/of verbeterd contrast de teksten wel vlot genoeg kunnen lezen. De Go-box (gesproken ondertiteling) is een kastje dat wordt aangesloten tussen de externe decoder en tv via een HDMI-kabel. Alle beelden die door deze kabel gaan worden door de Go-box gescand op ondertitels en voorgelezen. Het kastje leest de ondertiteling voor van alle zenders waar Nederlandse ondertiteling is. Er is ook een Go-box Plus, waarin beide kastjes gecombineerd worden. De Webbox is een multifunctioneel hulpmiddel met onder andere een optie voor gesproken ondertiteling. Bij gebruik van de Webbox is een maandelijks betaald abonnement vereist bij de leverancier. Met de app Gesproken Ondertitels wordt live de ondertiteling voorgelezen via een smartphone of tablet. De app is verkrijgbaar via de App Store (Apple) en Google Play Store (Android). De eerste twee weken is deze gratis uit te proberen, daarna kun je voor een vast bedrag per maand de app blijven gebruiken. 

Welke oplossing is geschikt?

Dat hangt af van je wensen en mogelijkheden. Je kunt jezelf de volgende vragen stellen. Heb je internet in huis? Heb je digitale televisie? Draag je een hoorapparaat met bluetooth-mogelijkheid? Is er genoeg keuze uit verschillende stemmen? Wil je het apparaat alleen gebruiken voor ondertiteling of zoek je een multifunctioneel apparaat met meer mogelijkheden? 

Kijk om te beginnen eens op het kennisportaal via de links: 

Komt u er zelf niet uit en heeft u meer ondersteuning nodig? Koninklijke Visio of Bartiméus kunnen helpen om de juiste keuze te maken en om het apparaat te leren bedienen. Neem hiervoor gerust contact op.