Wat is maculadegeneratie?

Maculadegeneratie (MD) is een veelvoorkomende oogziekte. Het ontstaat door schade aan de macula, ook bekend als gele vlek, in het midden van het netvlies. Hierdoor kan uw centrale zicht ernstig worden aangetast. Het perifere zicht blijft meestal behouden. De oogaandoening komt vooral voor bij mensen boven de 50 jaar, maar er bestaat ook een juveniele vorm die al op jonge leeftijd kan ontstaan. Toch is het bij veel mensen nog relatief onbekend.

Oorzaken en risicofactoren van macula-degeneratie (MD)

De precieze oorzaak van maculadegeneratie is veelal onduidelijk. Echter, ophoping van afvalstoffen, pigmentveranderingen en lekkende bloedvaatjes spelen een rol. U loopt mogelijk meer risico op macula-degeneratie als u:

Symptomen van maculadegeneratie (MD)

De macula, ook wel de ‘gele vlek’ genoemd, is essentieel voor het zien van details. Mogelijke symptomen van achteruitgang van de macula zijn:

Herkent u een van deze symptomen of risicofactoren? Laat uw ogen dan met spoed nakijken tijdens een oogonderzoek door een oogarts. Een tijdige controle kan problemen met uw ogen voorkomen of beperken.

Behoud van uw perifere zicht

Een bril of aangepaste brillenglazen bieden helaas geen oplossing. Toch is het een geruststelling om te weten dat macula-degeneratie zelden leidt tot volledige blindheid. Maar hoe verandert uw manier van zien precies?

Meestal behoudt u een redelijk perifeer zicht; u ziet bewegingen en objecten aan de randen, maar mist details in het centrale zicht. Het is alsof er midden voor uw oog matglas zit. U kunt daar nauwelijks doorheen kijken, terwijl de ruimte eromheen wel zichtbaar blijft.

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)

Beschadiging van de macula treft vooral mensen ouder dan 55 jaar. Het heet daarom leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). LMD is een van de belangrijkste oorzaken van slechtziendheid bij ouderen en kent twee varianten: de droge en de natte vorm. Wat zijn de verschillen?

Droge macula-degeneratie (MD)

Dit is de meest voorkomende vorm van maculade-generatie (MD) (80% van de gevallen) en verloopt meestal geleidelijk. Bij deze vorm wordt de macula aangetast door het ophopen van afvalstoffen, ook wel drusen genaamd, achter het netvlies. Dit leidt tot:

Op dit moment is bij de droge variant geen effectieve medische behandeling beschikbaar. Wel kunnen gezonde voeding en voedingssupplementen (overleg met uw oogarts) helpen uw ogen in een zo goed mogelijke goede conditie te houden.

Natte maculadegeneratie (MD)

Hierbij ontstaan nieuwe, zwakke bloedvaatjes achter het netvlies die vocht of bloed lekken. Symptomen kunnen zijn:

Belangrijk: Merkt u plotseling een vermindering van het gezichtsvermogen of vervormingen? Neem direct contact op met een oogarts om uw ogen te laten onderzoeken! Tijdige zorg kan verdere schade voorkomen. Een veelgebruikte behandeling voor natte maculadegeneratie is een injectie met VEGF-remmers, die de groei van bloedvaatjes remmen of stoppen. 

Meer informatie nodig? Beluister onze podcasts: Wat is droge maculadegeneratie? en Natte maculadegeneratie, of bekijk de video.

Video Macula Degeneratie

Deze video legt leeftijdsgebonden macula-degeneratie helder uit met illustraties.

Juveniele maculadegeneratie (JMD)

Deze zeldzame, erfelijke oogziekte treft jongeren van 10 tot 30 jaar, maar soms ook op latere leeftijd (na het 40e of 50e levensjaar). Juveniele maculadegeneratie (JMD) omvat zeldzame, erfelijke oogaandoeningen zoals:

Meer informatie over de ziekte van Stargardt leest u op de website van Erfocentrum. Wilt u meer weten over de verschillende vormen van JMD? Kijk dan op oogartsen.nl.

Leven met macula-degeneratie (MD)

Het verlies van centraal zicht kan uw dagelijks leven ingrijpend beïnvloeden. Zo kunnen lezen, televisiekijken en boodschappen doen steeds lastiger worden. Het kan ook zijn dat u gezichten niet goed meer herkent. Informeer daarom uw omgeving en voorkom misverstanden. Omgaan met macula-degeneratie bestaat vaak uit praktische aanpassingen en hulpmiddelen voor dagelijkse problemen.

Andere zintuigen gebruiken

Bij vermindering van het zien kunt u meer vertrouwen op uw andere zintuigen. Met oefening herkent u personen bijvoorbeeld aan hun stem, motoriek, postuur of kleding. Hoewel dit uw gezichtsvermogen niet vervangt, biedt het u waardevolle ondersteuning.