Laat de tekst voorlezen met ReadSpeaker

het oog lijkt op een fototoestel

Het oog lijkt op een fototoestel
oog aoIn veel opzichten lijkt een oog op een fototoestel. In het fototoestel zorgt het lenzenstelsel ervoor dat een scherp beeld op de film, de gevoelige laag, wordt gevormd. Het lenzenstelsel van het oog bestaat uit het hoornvlies (het heldere venstertje aan de voorkant) en de ooglens, die net achter de iris ligt. De hoeveelheid licht die het oog binnenkomt, wordt geregeld door de wijdte van de pupil, de ronde opening in het midden van de iris. Een fototoestel kent het zogenaamde diafragma, dat dezelfde functie heeft als de iris. De tekening laat een doorsnede van het oog zien.

In het netvlies

In het netvlies vinden veel chemische processen plaats
Hoornvlies en lens vormen samen een beeld op het netvlies, de lichtgevoelige laag. Het netvlies wordt ook wel retina genoemd. Het oog moet van binnen helemaal doorzichtig zijn om een beeld via het hoornvlies en de lens op het netvlies te ontvangen. Daarom is de oogbol grotendeels opgevuld met een geleiachtige vochtmassa, het glasachtig lichaam. Een fotofilmpje heeft overal dezelfde gevoeligheid, maar bij het netvlies is dat anders. Daar is het centrum veel gevoeliger voor licht dan de periferie. In het netvlies vinden onvoorstelbaar veel chemische processen plaats. Het is dan ook buitengewoon gecompliceerd gebouwd.

Zien gebeurt met de hersenen

Zien gebeurt met de hersenen
Dat moet ook wel, want in een razendsnel tempo zet het de lichtprikkels uit de buitenwereld om in een enorme hoeveelheid elektrische stroompjes. Langs de oogzenuw, die bestaat uit meer dan een miljoen zenuwvezels, worden deze signalen doorgeseind naar de hersenen. Daar bevindt zich uiteindelijk de grote ontwikkelcentrale waar de gewaarwording ontstaat.

De macula

De macula of gele vlek is niet groter dan een speldenknop en heeft een grote concentratie kegeltjes
Het netvlies is lichtgevoelig, omdat het bestaat uit miljoenen microscopisch kleine lichtgevoelige cellen, die zijn uitgespreid in een uiterst dunne laag. Deze laag ligt achter in het oog. De lichtgevoelige cellen heten fotoreceptoren. De zenuwvezels komen overal uit het netvlies samen op een bepaalde plaats in het oog, de zogenoemde oogzenuwkop of papil. Op de plaats van de oogzenuwkop bevinden zich geen fotoreceptoren. Dat verklaart dan ook dat er in het gezichtsveld van ieder oog, gezond of niet, een blinde vlek aanwezig is, waar je in het dagelijkse leven overigens niets van merkt. De concentratie van kegeltjes is midden in het netvlies, in de gele vlek, het hoogst. De macula is slechts een paar vierkante millimeter groot.

Verlies van Kegeltjes

Verlies van kegeltjes leidt tot verlies van detailscherpte en verminderd kleuren zien
Naarmate in het netvlies de afstand tot de macula toeneemt, wordt de concentratie kegeltjes kleiner en neemt de concentratie staafjes toe. Iemand met MD heeft dus te maken met vooral een verlies aan kegeltjes. Dat leidt tot verlies van detailscherpte. Ook het kleuren zien kan gestoord raken en er treedt gemakkelijker verblinding bij daglicht op. Het oriëntatievermogen, het houden van overzicht over de omgeving, wordt gerealiseerd met het perifere zien. Aangezien dat bij de meeste mensen intact blijft, zal je hierin minder problemen ondervinden.

Het Netvlies

Het netvlies is een verlengstuk van de hersenen
Uit het voorgaande blijkt dat er een duidelijk verschil is tussen enerzijds de scherpte en de kwaliteit van het beeld dat op het netvlies wordt geprojecteerd en anderzijds de kwaliteit van het beeld dat wij in ons bewustzijn daadwerkelijk beleven als zien. De kwaliteit van de beeldvorming op het netvlies hangt vooral af van de scherpstelling van de lens, zoals ook in het fototoestel gebeurt en van de helderheid van het inwendige oog van voor tot achter. De kwaliteit van de lens speelt daarbij een belangrijke rol. Met de kwaliteit van het beeld dat wij zien ligt het ingewikkelder. Natuurlijk is de kwaliteit van het beeld op het netvlies het uitgangspunt, maar het hangt er verder vanaf hoe dit beeld wordt verwerkt. Het verwerkingsproces begint al in het netvlies en wordt tenslotte in de hersenen voltooid. Het netvlies is eigenlijk een soort verlengstuk van de hersenen.